Το έθιμο των Κουδουνάτων στη Απείρανθο

Ενα Διονυσιακό έθιμο λαμβάνει χώρα τις Απόκριες στην Απείρανθο Νάξου, όπου οι άντρες ντύνονται με γούνες και προβιές κρεμώντας κουδούνια από την μέση τους για να διώξουν τα κακά πνεύματα
Φωτογραφία / Κείμενο: George Tatakis

Οι Κουδουνάτοι, ίσως το πιο παλιό αποκριάτικο έθιμο στη Νάξο, εξελίσσεται σε ένα από τα πιο όμορφα χωριά του νησιού, την Απείρανθο (ή Απεράθου). Το έθιμο γιορτάζεται την Τελευταία Κυριακή της Αποκριάς, την προηγουμένη της Καθαρής Δευτέρας και λίγο πριν τη Σαρακοστή.

Το έθιμο των Κουδουνάτων στη Απείρανθο - Ελλάδα. Νότιο Αιγαίο. Naxos . © George Tatakis
Το έθιμο των Κουδουνάτων στη Απείρανθο
Ελλάδα. Νότιο Αιγαίο. Naxos . © George Tatakis
Το έθιμο των Κουδουνάτων στη Απείρανθο - Ελλάδα. Νότιο Αιγαίο. Naxos . © George Tatakis
Το έθιμο των Κουδουνάτων στη Απείρανθο
Ελλάδα. Νότιο Αιγαίο. Naxos . © George Tatakis

Το έθιμο των Κουδουνάτων στη Απείρανθο - Ελλάδα. Νότιο Αιγαίο. Naxos . © George Tatakis
Το έθιμο των Κουδουνάτων στη Απείρανθο
Ελλάδα. Νότιο Αιγαίο. Naxos . © George Tatakis

Όπως πάντα, φρόντισα να φτάσω αρκετά νωρίς, για να έχω αρκετό χρόνο για να μάθω περισσότερα για το έθιμο, το μέρος και την ώρα που θα ξεκινούσε, καθώς και αν υπήρχε κάποιο σπίτι στο χωριό όπου θα μαζεύονταν όλοι για να μασκαρευτούν για το έθιμο. Είχα ήδη επισκεφτεί το χωριό πριν από λίγες μέρες και είχα μάθει ότι το έθιμο ξεκινά γύρω στις 3 το απόγευμα. Έτσι, επισκέφτηκα το χωριό λίγο μετά τις 11 το πρωί.

Το έθιμο των Κουδουνάτων στη Απείρανθο - Ελλάδα. Νότιο Αιγαίο. Naxos . © George Tatakis
Το έθιμο των Κουδουνάτων στη Απείρανθο
Ελλάδα. Νότιο Αιγαίο. Naxos . © George Tatakis

Το έθιμο των Κουδουνάτων στη Απείρανθο - Ελλάδα. Νότιο Αιγαίο. Naxos . © George Tatakis
Το έθιμο των Κουδουνάτων στη Απείρανθο
Ελλάδα. Νότιο Αιγαίο. Naxos . © George Tatakis
Το έθιμο των Κουδουνάτων στη Απείρανθο - Ελλάδα. Νότιο Αιγαίο. Naxos . © George Tatakis
Το έθιμο των Κουδουνάτων στη Απείρανθο
Ελλάδα. Νότιο Αιγαίο. Naxos . © George Tatakis

Μόλις έφτασα στο καφενείο που βρίσκεται στην κεντρική πλατεία για να πιω ελληνικό καφέ, στάθηκα αρκετά τυχερός γιατί συνάντησα τον ιδιοκτήτη του σπιτιού όπου θα μαζεύονται όλοι για να ετοιμαστούν για την εκδήλωση. Ερχόταν από τον φούρνο του χωριού που βρίσκεται μέσα στα στριφογυριστά σοκάκια, μόλις 200 μέτρα μακριά, όπου ψήνονταν χρυσαφένια και μοσχομυριστά καρβέλια ψωμί. Μου είπε ότι όλοι θα άρχισαν να έρχονται γύρω στις 2 το μεσημέρι και ότι εγώ και η παρέα μου ήμασταν ευπρόσδεκτοι να έρθουμε και να τραβήξουμε φωτογραφίες. 

Το έθιμο των Κουδουνάτων στη Απείρανθο - Ελλάδα. Νότιο Αιγαίο. Naxos . © George Tatakis
Το έθιμο των Κουδουνάτων στη Απείρανθο
Ελλάδα. Νότιο Αιγαίο. Naxos . © George Tatakis

Το έθιμο των Κουδουνάτων στη Απείρανθο - Ελλάδα. Νότιο Αιγαίο. Naxos . © George Tatakis
Το έθιμο των Κουδουνάτων στη Απείρανθο
Ελλάδα. Νότιο Αιγαίο. Naxos . © George Tatakis
Το έθιμο των Κουδουνάτων στη Απείρανθο - Ελλάδα. Νότιο Αιγαίο. Naxos . © George Tatakis
Το έθιμο των Κουδουνάτων στη Απείρανθο
Ελλάδα. Νότιο Αιγαίο. Naxos . © George Tatakis

Το σπίτι ήταν διώροφο και είχε μια μικρή πίσω αυλή. Οι ιδιοκτήτες είχαν ήδη φροντίσει να υπάρχει άφθονο τοπικό ημίγλυκο κόκκινο κρασί και μεζέδες με ντόπιο τυρί, ελιές και μοσχαράκι κατσαρόλας για να φιλέψουν όλους τους καλεσμένους. 

Το έθιμο των Κουδουνάτων στη Απείρανθο - Ελλάδα. Νότιο Αιγαίο. Naxos . © George Tatakis
Το έθιμο των Κουδουνάτων στη Απείρανθο
Ελλάδα. Νότιο Αιγαίο. Naxos . © George Tatakis

Στις 3-4 το απόγευμα όλοι ήταν έτοιμοι για να ξεκινήσει η εκδήλωση. Οι Κουδουνάτοι φορούν μια γούνινη κάπα με κουκούλα και έχουν ζωσμένα κουδούνια ζώων στη μέση τους. Κρατούν ένα μεγάλο ξύλινο ραβδί, που συμβολίζει τον φαλλό, με το οποίο χτυπούν ο ένας τον άλλον ή το έδαφος για να «ξυπνήσουν» τη γη και να την κάνουν πιο εύφορη. Οι περισσότεροι φορούν και ένα είδος φέσι στο κεφάλι.

Το έθιμο των Κουδουνάτων στη Απείρανθο - Ελλάδα. Νότιο Αιγαίο. Naxos . © George Tatakis
Το έθιμο των Κουδουνάτων στη Απείρανθο
Ελλάδα. Νότιο Αιγαίο. Naxos . © George Tatakis

Άλλοι χαρακτήρες που συμμετέχουν στο έθιμο, εκτός από τους μουσικούς, είναι μια αρκούδα με τον θηριοδαμαστή της, μια νύφη κι ένας γαμπρός, καθώς και άλλες φιγούρες του χωριού. Ένας άντρας ντύνεται νύφη και μια γυναίκα γαμπρός. 

Το έθιμο των Κουδουνάτων στη Απείρανθο - Ελλάδα. Νότιο Αιγαίο. Naxos . © George Tatakis
Το έθιμο των Κουδουνάτων στη Απείρανθο
Ελλάδα. Νότιο Αιγαίο. Naxos . © George Tatakis
Το έθιμο των Κουδουνάτων στη Απείρανθο - Ελλάδα. Νότιο Αιγαίο. Naxos . © George Tatakis
Το έθιμο των Κουδουνάτων στη Απείρανθο
Ελλάδα. Νότιο Αιγαίο. Naxos . © George Tatakis

Το έθιμο των Κουδουνάτων στη Απείρανθο - Ελλάδα. Νότιο Αιγαίο. Naxos . © George Tatakis
Το έθιμο των Κουδουνάτων στη Απείρανθο
Ελλάδα. Νότιο Αιγαίο. Naxos . © George Tatakis

Αφού όλοι κατηφορίσουν τα στριφογυριστά σοκάκια που οδηγούν από το σπίτι στην κεντρική πλατεία, ξεκινά ένας μεγάλος τελετουργικός χορός, όπου οι Κουδουνάτοι χτυπούν τα κουδούνια τους στον ρυθμό της μουσικής που παίζουν η τσαμπούνα και το νταούλι. Αυτό είναι πολύ κουραστικό, καθώς τα κουδούνια γύρω από τη μέση τους είναι αρκετά βαριά και φαίνεται πως κουράζονται όσο περνά η ώρα. Για να ξεκουραστούν οι Κουδουνάτοι, χωρίζονται σε ομάδες που εναλλάσσονται μεταξύ τους. Υπάρχει μια ομάδα ενηλίκων και μια ομάδα παιδιών. Υπάρχει επίσης μια ομάδα με τους υπόλοιπους χαρακτήρες, οι οποίοι περιτριγυρίζουν τη νύφη και τον γαμπρό και παίζουν τον ρόλο των καλεσμένων του γάμου. Αυτό το πλήθος ξεκινά έναν κυκλικό χορό, τον οποίο διακόπτουν ξανά οι Κουδουνάτοι.

Το έθιμο των Κουδουνάτων στη Απείρανθο - Ελλάδα. Νότιο Αιγαίο. Naxos . © George Tatakis
Το έθιμο των Κουδουνάτων στη Απείρανθο
Ελλάδα. Νότιο Αιγαίο. Naxos . © George Tatakis
Το έθιμο των Κουδουνάτων στη Απείρανθο - Ελλάδα. Νότιο Αιγαίο. Naxos . © George Tatakis
Το έθιμο των Κουδουνάτων στη Απείρανθο
Ελλάδα. Νότιο Αιγαίο. Naxos . © George Tatakis
Το έθιμο των Κουδουνάτων στη Απείρανθο - Ελλάδα. Νότιο Αιγαίο. Naxos . © George Tatakis
Το έθιμο των Κουδουνάτων στη Απείρανθο
Ελλάδα. Νότιο Αιγαίο. Naxos . © George Tatakis

Το έθιμο των Κουδουνάτων στη Απείρανθο - Ελλάδα. Νότιο Αιγαίο. Naxos . © George Tatakis
Το έθιμο των Κουδουνάτων στη Απείρανθο
Ελλάδα. Νότιο Αιγαίο. Naxos . © George Tatakis

Το έθιμο των Κουδουνάτων στη Απείρανθο - Ελλάδα. Νότιο Αιγαίο. Naxos . © George Tatakis
Το έθιμο των Κουδουνάτων στη Απείρανθο
Ελλάδα. Νότιο Αιγαίο. Naxos . © George Tatakis
Το έθιμο των Κουδουνάτων στη Απείρανθο - Ελλάδα. Νότιο Αιγαίο. Naxos . © George Tatakis
Το έθιμο των Κουδουνάτων στη Απείρανθο
Ελλάδα. Νότιο Αιγαίο. Naxos . © George Tatakis
Το έθιμο των Κουδουνάτων στη Απείρανθο - Ελλάδα. Νότιο Αιγαίο. Naxos . © George Tatakis
Το έθιμο των Κουδουνάτων στη Απείρανθο
Ελλάδα. Νότιο Αιγαίο. Naxos . © George Tatakis

Το έθιμο συνεχίζεται για μισή ώρα περίπου και η πλατεία είναι πραγματικά γεμάτη κόσμο. Αφού οι Κουδουνάτοι τελειώσουν τον χορό τους, κατευθύνονται στο κοιμητήριο που βρίσκεται στην είσοδο του χωριού, για να τιμήσουν τους νεκρούς. Η εκδήλωση τελειώνει λίγο πριν το ηλιοβασίλεμα. 

Το έθιμο των Κουδουνάτων στη Απείρανθο - Ελλάδα. Νότιο Αιγαίο. Naxos . © George Tatakis
Το έθιμο των Κουδουνάτων στη Απείρανθο
Ελλάδα. Νότιο Αιγαίο. Naxos . © George Tatakis
Το έθιμο των Κουδουνάτων στη Απείρανθο - Ελλάδα. Νότιο Αιγαίο. Naxos . © George Tatakis
Το έθιμο των Κουδουνάτων στη Απείρανθο
Ελλάδα. Νότιο Αιγαίο. Naxos . © George Tatakis

Το έθιμο των Κουδουνάτων στη Απείρανθο - Ελλάδα. Νότιο Αιγαίο. Naxos . © George Tatakis
Το έθιμο των Κουδουνάτων στη Απείρανθο
Ελλάδα. Νότιο Αιγαίο. Naxos . © George Tatakis
Το έθιμο των Κουδουνάτων στη Απείρανθο - Ελλάδα. Νότιο Αιγαίο. Naxos . © George Tatakis
Το έθιμο των Κουδουνάτων στη Απείρανθο
Ελλάδα. Νότιο Αιγαίο. Naxos . © George Tatakis

Το έθιμο των Κουδουνάτων στη Απείρανθο - Ελλάδα. Νότιο Αιγαίο. Naxos . © George Tatakis
Το έθιμο των Κουδουνάτων στη Απείρανθο
Ελλάδα. Νότιο Αιγαίο. Naxos . © George Tatakis

#pagan #dionysian #bells #koudounati #bearers #carnival #costumes #alleys #bluestarferries

Τοποθεσία

Το έθιμο των Κουδουνάτων στη Απείρανθο

Apeiranthos
Naxos , Νότιο Αιγαίο, Ελλάδα

Βρείτε που θα μείνετε

Συνεργαζόμαστε με το booking.com για να σας προσφέρουμε τα καλύτερα καταλύματα για το ταξίδι σας στη περιοχή Naxos , από 26 Φεβ έως 28 Φεβ. Χρησιμοποιήστε το χάρτη για να βρείτε χώρους διαμονής σε κοντινή απόσταση από την εκδήλωση: Το έθιμο των Κουδουνάτων στη Απείρανθο